గల్ఫ్‌లో చిక్కుకుపోయిన భారతీయ కార్మికులు

జగిత్యాల, తెలంగాణ
తేదీ: అక్టోబర్ 2026.
దుబాయ్, అబుదాబి నగరాల్లో ఆకాశహర్మ్యాలు మెరుస్తున్నప్పటికీ, వాటి వెనుక భారత ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడానికి ఇష్టపడటం లేదనిపించే ఒక చీకటి, బాధాకరమైన వాస్తవం దాగి ఉంది. వేలాది మంది భారతీయ వలస కార్మికులకు గల్ఫ్ కల ఒక సజీవ నరకంగా మారింది. గడువు ముగిసిన వీసాలు, భారీ జరిమానాలు, అన్యాయమైన ప్రయాణ నిషేధాల మధ్య వారు బందీలుగా మిగిలిపోతున్నారు.
న్యూఢిల్లీ, హైదరాబాద్‌లలో రాజకీయ నాయకులు 'దొంగిలించిన ఓట్లు', 'దొంగిలించిన నోట్లు' అంటూ పెద్ద ఎత్తున చర్చలు సాగిస్తుండగా, విదేశాల్లో భారతీయ పౌరుల జీవితాలే బలవుతున్నాయి.
ఇక్కడ ఉన్న విషాదకరమైన వ్యంగ్యం ఏమిటంటే.. ఒక వలస కార్మికుడు మరణిస్తే ప్రభుత్వం వెంటనే ₹5 లక్షల పరిహారం ప్రకటించడానికి సిద్ధంగా ఉంటుంది. కానీ వారు బతికుండగానే విదేశాల్లో చిక్కుకుపోయి, తమను రక్షించాలని వేడుకుంటున్నప్పుడు మాత్రం తీవ్ర నిర్లక్ష్యాన్ని ప్రదర్శిస్తోందనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
రెండు కుటుంబాల కన్నీటి గాథ: మల్లయ్య కుటుంబం అనుభవిస్తున్న తీరని వేదన
ఈ సంక్షోభంలోని విషాదాన్ని అనిల్ మల్లయ్య, ఆయన తండ్రి బుల్లి మల్లయ్యల కథ కంటే హృదయవిదారకంగా మరేదీ వివరించలేదేమో. గత ఐదేళ్లుగా అనిల్ దుబాయ్‌లో చిక్కుకుపోయాడు. అతను చేసిన నేరం ఏమిటి? ఏమీ లేదు. అతను గుర్తింపు దొంగతనానికి బాధితుడయ్యాడు. అతని పేరుతో నమోదైన ఒక సిమ్ కార్డును భారత్‌లో మరొక వ్యక్తి నేరానికి ఉపయోగించాడు. అనిల్‌కు ఎలాంటి సమాచారం లేకుండానే భారత్‌లో ఒక ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదైంది. దాని కారణంగా దుబాయ్‌లో అతనిపై ప్రయాణ నిషేధం విధించబడింది. ఆ నేరంతో ఎలాంటి సంబంధం లేకపోయినా, అనిల్ విదేశీ గడ్డపై ఖైదీలా మిగిలిపోయాడు. ఇదిలా ఉండగా, అబుదాబిలో నివసిస్తూ పనిచేస్తున్న అతని తండ్రి బుల్లి మల్లయ్య గత ఐదేళ్లుగా తన కుమారుడిని ఆదుకోవడానికి ఆర్థికంగా, మానసికంగా తీవ్ర భారాన్ని మోస్తున్నారు. ప్రయాణ నిషేధం కారణంగా, కేవలం కొన్ని గంటల ప్రయాణ దూరంలో ఉన్నప్పటికీ తండ్రీకొడుకులు ఒకరినొకరు కలుసుకోలేకపోయారు. ఈ పరిస్థితి వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. కుమారుడి దుస్థితిని, అతనితో ఏర్పడిన దూరాన్ని తట్టుకోలేక బుల్లి మల్లయ్య తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యారు. ప్రస్తుతం ఆయన అబుదాబిలో కోమాలో ఉన్నారు. ఇదే సమయంలో భారత్‌లో ఉన్న కుటుంబానికి మరో విషాదం ఎదురైంది. కేవలం రెండు నెలల క్రితం సిరిసిల్ల జిల్లాలో అనిల్ నానమ్మ కన్నుమూశారు. తన మనవడు తిరిగి వస్తాడనే ఆశతో ఎదురుచూస్తూ ఆమె చివరి రోజులు గడిపారు. నేడు సిరిసిల్ల జిల్లాలోని సిర్ల వంచ గ్రామంలోని ఆ కుటుంబ ఇంట్లో అనిల్ తల్లి మాత్రమే మిగిలారు. ఆమె కూడా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నారు. తన కుమారుడు, భర్తను తిరిగి ఇంటికి తీసుకువచ్చే అద్భుతం ఏదైనా జరుగుతుందేమోనని, అంతా ఆలస్యం కాకముందే వారు తిరిగి వస్తారేమోనని ఆమె ఎదురుచూస్తున్నారు.
గడువు ముగిసిన వీసాలు – తప్పుడు కేసులు: అంతులేని విషవలయం
అనిల్ కథ ఒక్కటే కాదు. ఇది వ్యవస్థలోని వైఫల్యానికి నిదర్శనమని సామాజిక కార్యకర్త, టీపీసీసీ ఎన్‌ఆర్‌ఐ సెల్ కన్వీనర్ షేక్ చాంద్ పాషా పేర్కొంటున్నారు. వేలాది మంది కార్మికులు ఇలాంటి ఉచ్చులో చిక్కుకుపోతున్నారని ఆయన తెలిపారు.
కార్మికులు ఉపాధి వీసాలపై గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్తారు. అయితే, రెండు సంవత్సరాల తర్వాత వారి యజమాని వీసాను పునరుద్ధరించకపోతే, ఒక్కసారిగా వారు చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్నవారిగా మారిపోయే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. రోజురోజుకూ ప్రభుత్వ జరిమానాలు పేరుకుపోతూ ఉంటాయి. దీంతో కార్మికులు పూర్తిగా నిస్సహాయ స్థితికి చేరుకుంటున్నారు.
యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాకు చెందిన శ్రవణ్ కథ కూడా మరో హృదయవిదారక ఉదాహరణ.
మెరుగైన జీవితాన్ని పొందాలనే ఆశతో ఐదేళ్ల క్రితం ఆయన దుబాయ్‌కు వెళ్లారు. రెండేళ్ల తర్వాత ఆయన యజమాని వీసాను పునరుద్ధరించలేదు. చెల్లుబాటు అయ్యే పత్రాలు లేకుండా చిక్కుకుపోయిన శ్రవణ్‌పై దుబాయ్ పోలీసులు ప్రయాణ నిషేధం విధించారు.
నేడు స్వదేశానికి తిరిగి రావాలంటే ఆయన సుమారు ₹7 లక్షల జరిమానా చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని చెబుతున్నారు. అంత డబ్బు చెల్లించే స్థోమత లేకపోవడంతో గత ఐదేళ్లుగా ఆయన దుబాయ్‌లోనే చిక్కుకుపోయారు.
చివరకు ధైర్యం చేసి దుబాయ్ పోలీసులను సంప్రదించినప్పుడు, వారి ముందు హాజరుకావాలని ఆయనకు సూచించారు. అయితే, చెల్లుబాటు అయ్యే పత్రాలు లేకపోవడం, భయాందోళనలకు గురికావడం వల్ల ఆయన అక్కడికి వెళ్లలేకపోయారు.
దీంతో ఆయన ఇప్పటికీ అక్కడే చిక్కుకుపోయి, తీవ్ర మానసిక క్షోభకు గురవుతున్నారు. భారత్‌లో ఉన్న ఆయన తల్లి యెర్ర భారతి, తన కుమారుడి మానసిక ఆరోగ్యం రోజురోజుకూ క్షీణిస్తున్న తీరును ఫోన్‌లో వింటూ ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయ స్థితిలో ఉన్నారు.
17 ఏళ్ల నరకయాతన: ఉర్పుల కొమరయ్య కేసు
వ్యవస్థ నిర్లక్ష్యానికి మరో ఉదాహరణ సౌదీ అరేబియాలో చిక్కుకుపోయిన పెద్దపల్లి మండలం రాంపల్లికి చెందిన ఉర్పుల కొమరయ్య కేసు.
గత 17 సంవత్సరాలుగా ఆయన సౌదీ అరేబియాలో ప్రయాణ నిషేధం కారణంగా చిక్కుకుపోయారు.
గత తొమ్మిదేళ్లుగా షేక్ చాంద్ పాషా ఈ సమస్య పరిష్కారం కోసం భారత రాయబార కార్యాలయానికి, సౌదీ అధికారులకు నిరంతరం లేఖలు రాస్తూ వస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఇప్పటివరకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోలేదని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పార్లమెంట్‌కు, ప్రభుత్వానికి ప్రత్యక్ష సవాల్
విదేశాల్లో ఉన్న భారతీయులను రక్షించడంలో ప్రభుత్వం పూర్తిగా విఫలమైందని ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ, షేక్ చాంద్ పాషా తెలంగాణకు చెందిన ఎనిమిది మంది కాంగ్రెస్ ఎంపీలకు భావోద్వేగపూరిత విజ్ఞప్తి చేశారు.
“ఇది ముఖ్యమంత్రి చేయాల్సిన విధినా? కాదు. ఇది ఎంపీల బాధ్యత. పార్లమెంట్‌లో మీరు దొంగిలించిన ఓట్లు, దొంగిలించిన నోట్ల గురించి వాదించుకుంటున్నారు. కానీ ఇక్కడ ప్రజలే దొంగిలించబడుతున్నట్లుగా పరిస్థితి తయారైంది. మన ప్రజలు విదేశాల్లో చిక్కుకుపోతున్నారు, మరణిస్తున్నారు, మానసికంగా కుంగిపోతున్నారు. మన సొంత పౌరులను కాపాడలేకపోతే ఎన్నికల్లో గెలిచి ప్రయోజనం ఏమిటి?” అని పాషా ప్రశ్నించారు.
2009లో మాజీ ఎంపీ మధు యాష్కీ గౌడ్ స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్న సమయంలో ఈ సమస్యను లోక్‌సభ, రాజ్యసభల్లో ప్రస్తావించిన విషయాన్ని ఆయన గుర్తుచేశారు. వలస కార్మికుల రక్షణకు సంబంధించిన చట్టాల రూపకల్పనలో కూడా ఆయన పాత్ర పోషించారని పేర్కొన్నారు.

అదేవిధంగా, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి కూడా ఇలాంటి బాధితుల సమస్యల పరిష్కారానికి చురుకుగా జోక్యం చేసుకున్నారని ఆయన గుర్తుచేశారు.

“బీజేపీ ప్రభుత్వం, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ పూర్తిగా విఫలమయ్యాయి” అని పాషా వ్యాఖ్యానించారు.

“నేను తెలంగాణ కాంగ్రెస్ ఎంపీలకు వినయపూర్వకంగా, అదే సమయంలో దృఢంగా విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను. పార్లమెంట్‌లో ఈ సమస్యపై మీ గొంతు వినిపించడం మీ బాధ్యత. దయచేసి ఈ బాధిత కార్మికులను సురక్షితంగా స్వదేశానికి తీసుకురండి.

గల్ఫ్ బాధితులకు మీరు సహాయం చేయకపోతే ప్రజలు మిమ్మల్ని క్షమించరు. ఈ కుటుంబాల కన్నీళ్లను పట్టించుకోకపోతే రాజకీయాల్లో మీరు మనుగడ సాగించలేరు” అని ఆయన హెచ్చరించారు.

తక్షణ చర్యలకు అత్యవసర విజ్ఞప్తి

షేక్ చాంద్ పాషా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ, ప్రొటెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ ఎమిగ్రెంట్స్, అబుదాబి మరియు దుబాయ్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయాలు, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయాలకు వివరణాత్మక విజ్ఞప్తులు, సంబంధిత పత్రాలను సమర్పించారు.

ఈ సమస్యను వెంటనే పరిష్కరించకపోతే వందలాది మంది యువకులు విదేశాల్లో అక్రమ వలసదారులుగా తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని, మరికొందరు ఆత్మహత్య చేసుకునే అంచుల వరకు నెట్టబడే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఇక రాజకీయ క్రీడలకు సమయం ముగిసింది.

అనిల్, శ్రవణ్, కొమరయ్య వంటి బాధితుల విషయంలో ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో జోక్యం చేసుకోవాలి. అన్యాయమైన జరిమానాలను రద్దు చేయడం లేదా తగ్గించడం, అన్యాయంగా విధించిన ప్రయాణ నిషేధాలను ఎత్తివేయడం, అత్యవసర ప్రయాణ పత్రాలను జారీ చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలి.

విదేశాల్లో చిక్కుకుపోయిన భారతీయులకు సహాయం అందించాల్సిన బాధ్యతను ప్రభుత్వం గుర్తించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

భారత ప్రభుత్వం ఒక విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి: పాస్‌పోర్ట్ అనేది కేవలం ప్రయాణ పత్రం మాత్రమే కాదు; అది తన పౌరులను రక్షిస్తామనే ప్రభుత్వ హామీ.

కానీ ప్రస్తుతం గల్ఫ్ దేశాల్లో చిక్కుకుపోయిన వేలాది మంది భారతీయులకు ఆ హామీ నెరవేరని వాగ్దానంగా మిగిలిపోయింది.